Trả hoa hồng cho nhân viên: cách tính cho công bằng

Hoa hồng là khoản tiền quán trả thêm cho người bán được hàng. Nhưng nếu không có quy tắc rõ, mỗi kỳ trả lương lại là một lần tranh cãi: người bán nghĩ mình được nhiều hơn, chủ quán nghĩ mình đã trả đủ. Vấn đề không nằm ở con số, mà ở chỗ quy tắc được nói hay được viết.

Vì sao trả hoa hồng mà không có quy tắc rõ thì mỗi kỳ lương lại cãi nhau?

Có nhiều kiểu hoa hồng: theo tỷ lệ doanh thu, theo số lượng bán được, theo lợi nhuận, theo nhóm hàng, theo mốc chốt. Người bán và chủ quán thường tự hiểu mỗi kiểu theo cách của mình, nên đến kỳ trả lương phải tính lại từ đầu và giải thích từng dòng.

Chỗ dễ nhầm nhất là tính trên cái gì. Tính trên doanh thu thì rất dễ quên rằng đơn bị hoàn, đơn khách trả lại tiền, hoặc món bán ra không vừa ý khách đã quay lại, tiền có vào nhưng hàng đã đi. Tính cả những đơn đó vào hoa hồng thì con số thành lớn hơn thực tế, và người bán cảm nhận rõ khi lần sau bán tiếp.

Chuyện tệ hơn là người bán không biết mình được tính trên phần nào, nên họ tự tính theo cách của mình. Hai bên cùng có lý, hai bên cùng nghĩ mình đúng, và kỳ lương kéo dài. Người bán thấy bất công thì bán chậm hơn, hoặc nghỉ việc và mang theo cả khách quen.

Ngược lại, quy tắc rõ và bảng đối chiếu mở ra cho cả hai bên thì người bán tự kiểm được, chủ quán không phải đoán, và kỳ trả lương thành việc gọn thay vì lần cãi.

Chọn kiểu tính hoa hồng nào cho hợp với cửa hàng?

Tính theo tỷ lệ doanh thu là kiểu dễ hiểu nhất: bán được bao nhiêu thì nhận bao nhiêu phần trăm, ai tính cũng ra cùng kết quả. Kiểu này hợp với mặt hàng bán theo số lượng và giá ổn định, và cũng hợp với người mới làm vì không có chỗ nào phải suy nghĩ.

Tính theo lợi nhuận hợp hơn khi giá vốn thay đổi liên tục, ví dụ hàng tươi hoặc hàng nhập theo giá thị trường. Khi đó bán nhiều chưa chắc lãi nhiều. Nhưng phải ghi rõ lấy giá vốn theo cách nào: giá nhập của lô hàng đó, giá vốn bình quân, hay giá vốn cao nhất. Không nói rõ thì mỗi tháng lại phát sinh một cuộc tranh luận mới.

Tính theo số lượng hoặc theo mốc chốt hợp với nhóm bán theo chỉ tiêu, ví dụ bán đủ số lượng trong tháng thì thưởng thêm một khoản. Cách này dễ theo dõi vì không phải làm phép tính với từng đơn.

Tính theo nhóm hàng thì mỗi nhóm một tỷ lệ, hợp với quán có nhiều nhóm sản phẩm khác nhau. Khi đó cần quy định rõ ai được bán nhóm nào, vì không ai bán được tất cả.

Dù chọn kiểu nào, quy tắc phải ghi ba ý: tính trên cái gì, trả vào thời điểm nào, và ai là người duyệt. Thiếu một trong ba ý thì kỳ trả lương vẫn dễ lệch.

Đối chiếu hoa hồng minh bạch thế nào để không phải tranh cãi?

Bảng đối chiếu nên có từng dòng theo từng người bán: số đơn, doanh thu từng đơn, hoa hồng ứng với đơn đó, các khoản phải trừ nếu có, và tổng thực nhận. Khi người bán tự xem được dòng của mình, họ không cần hỏi chủ quán rằng mình được bao nhiêu.

Chốt kỳ trả cũng phải rõ: hết tuần, hết tháng, hay theo chu kỳ nào, và bảng tổng hợp đi kèm đúng lần trả lương. Kỳ nào cũng giống nhau thì người bán dần tin, còn kỳ nào lung tung thì dù lần đầu có đúng cũng khó tin lần sau.

Mọi lần sửa nhầm nên để lại dấu vết: ai sửa, sửa dòng nào, lý do là gì. Không có dấu vết thì khi người bán thấy số bị bớt, họ chỉ có một cách là tin chủ quán đã tính sai, và mối tin đó đi vào hư hại.

Chứng từ bán hàng như phiếu bán hay hoá đơn nên giữ lại theo kỳ. Khi có chênh lệch, mở ra đối chiếu từng dòng thì nhanh hơn nhiều so với hai bên ngồi nhớ lại từng đơn trong tháng.

Những lỗi dễ mắc khi trả hoa hồng là gì?

Chốt hoa hồng bằng miệng rồi không ghi lại là lỗi nặng nhất vì không có gì để đối chiếu. Cần bao nhiêu cũng dễ quên, và người bán luôn nhớ là con số cao hơn.

Quy tắc đổi giữa chừng mà không thông báo cũng làm mất niềm tin. Người bán cảm giác mình bị lấy đi phần đã được hứa, và phản ứng của họ thường là bán chậm hơn chứ không phải nói thẳng.

Quên trừ hoàn hàng và đơn khách trả lại làm khoản hoa hồng dồn lên rồi quên luôn, đến kỳ sau mới thấy số lệch.

Trả hoa hồng cho người không trực tiếp bán hàng cũng là lỗi dễ có, nhất là khi quán có người nhận đơn và người giao hàng. Nếu không quy định rõ ai được tính thì mỗi người một hiểu.

Cuối cùng là so sánh hoa hồng của người này với người khác rồi thấy chênh. Cách đúng là đối chiếu bằng công thức và chứng từ, chứ không so tổng tiền, vì hai người bán hai nhóm hàng khác nhau thì tổng tiền khác nhau là chuyện bình thường.

Ebusiness có gì cho mô hình này?

Gắn hoa hồng vào từng nhân viên theo quy tắc sẵn có, không phải tính tay từng đơn.
Báo cáo doanh thu theo từng người để đối chiếu hoa hồng trên cùng một bảng.
Ghi lại phần hoàn hàng và trả lại để kỳ hoa hồng khớp với tiền thực thu.

Bài liên quan nên đọc:

Xem thêm: Tính năng phần mềm · Bảng giá · Câu hỏi thường gặp · Liên hệ tư vấn

Cần tư vấn?

Gọi hotline 0907.943.968 để được tư vấn phần mềm phù hợp với cơ sở của bạn.